प्राथमिक शिक्षकांसाठी विशेष: नवीन टॅक्स पद्धती निवडावी की जुनी? संपूर्ण मार्गदर्शक

नमस्कार शिक्षक बंधू-भगिनींनो,

             फेब्रुवारी महिना जवळ आला की आपल्या सर्वांना वेध लागतात ते म्हणजे 'इन्कम टॅक्स प्लॅनिंग' चे. विशेषतः २०२४-२५ आणि २०२५-२६ या आर्थिक वर्षांसाठी सरकारने नवीन टॅक्स पद्धतीत (New Tax Regime) मोठे बदल केले आहेत. प्राथमिक शिक्षकांचा पगार, मिळणारे भत्ते आणि गृहकर्ज या गोष्टी लक्षात घेता कोणती पद्धत फायदेशीर ठरेल, हे समजून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.

या ब्लॉगमध्ये आपण नवीन टॅक्स पद्धतीची सोप्या भाषेत माहिती घेऊया.

१. नवीन टॅक्स पद्धतीचे (FY 2025-26) टॅक्स स्लॅब

नवीन टॅक्स पद्धतीमध्ये आता सवलतीची मर्यादा वाढवण्यात आली आहे. सुधारित दर खालीलप्रमाणे आहेत:

२. शिक्षकांसाठी महत्त्वाचे बदल

स्टँडर्ड डिडक्शन (Standard Deduction): पगारातून मिळणारी ५०,००० रुपयांची वजावट आता ७५,००० रुपये करण्यात आली आहे. (केवळ नवीन पद्धतीसाठी).

सुलभता: नवीन पद्धतीत तुम्हाला ८०सी (LIC, PPF), ८०डी (मेडिक्लेम) किंवा घरभाडे (HRA) याचे कोणतेही पुरावे देण्याची गरज नसते.

जास्त पगार असलेल्यांना फायदा: ज्या शिक्षकांचे उत्पन्न १२ लाखांच्या आसपास आहे आणि ज्यांनी फारशी गुंतवणूक केलेली नाही, त्यांच्यासाठी नवीन पद्धत वरदान ठरत आहे.

३. कोणती पद्धत निवडावी? (एक तुलना)

बऱ्याच शिक्षकांचा प्रश्न असतो की "माझ्यासाठी कोणती पद्धत चांगली?"

जुनी पद्धत (Old Regime) कधी निवडावी?

जर तुम्ही गृहकर्जाचे हप्ते भरत असाल (Interest deduction), मोठी एलआयसी (LIC), पीपीएफ (PPF) गुंतवणूक असेल आणि एचआरए (HRA) सवलत मोठी असेल, तर जुनी पद्धत फायदेशीर ठरू शकते. साधारणपणे जर तुमच्या एकूण वजावटी (Deductions) ४.२५ लाख रुपयांपेक्षा जास्त असतील, तरच जुनी पद्धत विचारात घ्यावी.

नवीन पद्धत (New Regime) कधी निवडावी?

जर तुम्हाला गुंतवणुकीची कटकट नको असेल आणि तुमची एकूण गुंतवणूक (८०सी, ८०डी, इ.) कमी असेल, तर नवीन पद्धत निवडा. यात कमी दराने टॅक्स लागतो आणि खिशात जास्त 'टेक-होम' सॅलरी उरते.

४. शिक्षकांसाठी खास टिप्स

१. कॅल्क्युलेटर वापरा: आयकर विभागाच्या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन दोन्ही पद्धतींची तुलना करा.

 Calculator साठी येथे क्लिक करा

२. एनपीएस (NPS): नवीन पद्धतीतही सरकारी अंशदानावर (Employer Contribution) सवलत मिळते, याचा विचार करा.

३. मुदत लक्षात ठेवा: पगार पत्रकावर टॅक्स कापला जाऊ नये म्हणून आपल्या शाळा/कार्यालयात वेळेत आपली निवड कळवा.

निष्कर्ष

बहुतेक प्राथमिक शिक्षकांसाठी ज्यांचे उत्पन्न १० ते १३ लाखांच्या दरम्यान आहे, त्यांना नवीन टॅक्स पद्धत अधिक सोयीची आणि फायदेशीर ठरत आहे. मात्र, वैयक्तिक गुंतवणूक पाहूनच अंतिम निर्णय घ्यावा.